[Z] jak Zatrucia

We współczesnym świecie otacza nas coraz więcej różnych substancji chemicznych, które często mogą zagrażać zdrowiu i życiu. O ile w razie „typowego” wypadku – np. krwotoku albo złamania – intuicyjnie, nawet bez przeszkolenia, wiadomo, co robić – to w razie zatrucia można się pogubić. Zwłaszcza gwałtowne objawy, albo kiedy podejrzewamy zatrucie czymś bardzo niebezpiecznym – mogą wywołać panikę i spowodować błędy w działaniu. W zależności od tego, czym zatruł się poszkodowany – różne będą szczegółowe działania, jakie należy podjąć. Inna jest sytuacja osoby, która zatruła się grzybami, a inna ofiary zatrucia tlenkiem węgla. O zatruciach można by napisać kilka artykułów, ale w tym miejscu skupię się na wskazówkach ogólnych, o których zawsze warto pamiętać. Jak zwykle w pierwszej pomocy – stosowanie kilku najważniejszych zasad zwykle wystarcza, żeby uratować życie.

Z jak Zatrucia

Oczywiście nie ma jednej techniki czy sposobu postępowania, który miałby zastosowanie w każdej sytuacji. W pierwszej pomocy jednak staramy się znaleźć jak najbardziej uniwersalne rozwiązania. Wszystko po to, żeby łatwiej było się ich nauczyć i zastosować w sytuacji wypadku (czyli wiadomo – stres, zamieszanie, strach i różne inne utrudnienia).
Taki jest główny cel tego artykułu. Poniżej znajdziesz zbiór wskazówek, które pomogą ci działać skutecznie w przypadku każdego rodzaju zatrucia. Celowo pominę szczegóły skupiając się tylko na najważniejszych informacjach.
Jeżeli interesuje cię więcej faktów dotyczących szczególnych sytuacji, zachęcam do lektury poniższych artykułów:

http://www.skutecznapierwszapomoc.pl/artykuly/zatrucie-grzybami/ – ZATRUCIE GRZYBAMI
http://www.skutecznapierwszapomoc.pl/artykuly/zatrucia/ – ZATRUCIA PRZEZ UKŁAD POKARMOWY

Jeżeli uważasz, że wiesz jak postąpić w przypadku zatrucia – zapoznaj się z tym ćwiczeniem:
http://www.skutecznapierwszapomoc.pl/cwiczenie-4/ – ĆWICZENIE – ZATRUCIA

Przede wszystkim bezpieczeństwo

Trucizna, która komuś zaszkodziła może być też niebezpieczna dla ciebie. Najgroźniejsze są takie substancje, które działają przez układ oddechowy – np. czad, opary substancji chemicznych itp. Dlatego zawsze w pierwszej kolejności myśl o własnym bezpieczeństwie. Czasami może to oznaczać nawet zrezygnowanie z udzielania pierwszej pomocy. Pamiętaj, że zasłanianie ust jakimkolwiek materiałem, nie chroni przed substancjami trującymi znajdującymi się w powietrzu, a niektóre trucizny mogą pozbawić cię przytomności już po jednym oddechu…

Oto przykładowe działania, które mogą pomóc:

1) Zanim wejdziesz do pomieszczenia gdzie może być trucizna – najpierw poproś o pomoc (zawiadom pogotowie lub zawołaj kogoś) – nawet jeśli stracisz przytomność, ktoś będzie wiedział o wypadku i być może zdąży z pomocą.

2) W niektórych sytuacjach może się udać ewakuować poszkodowanego wstrzymując oddech (np. szybkie odciągnięcie go do sąsiedniego pomieszczenia).

3) Zamknięte pomieszczenie sprzyja wysokiemu stężeniu trucizny – jeżeli to możliwe – otwórz okna i uruchom wentylację.

4) Niektóre substancje toksyczne mogą też grozić wybuchem kiedy są zmieszane z powietrzem – w takich sytuacjach kategorycznie nie używaj ognia i uważaj z urządzeniami elektrycznymi – iskra może spowodować wybuch.

Przerwij działanie trucizny

Jeżeli to możliwe przerwij kontakt poszkodowanego z trucizną. Uważaj przy tym na swoje bezpieczeństwo!

1) W przypadku trujących gazów – wynieś poszkodowanego do innego pomieszczenia lub przewietrz to, w którym się znajduje (otwórz okna).

2) W przypadku połknięcia trucizny – wyjmij jej resztki z ust i, w przypadku dziecka, z jego z rąk żeby nie połknęło więcej. U przytomnych poszkodowanych – sprowokuj wymioty pod warunkiem, że trucizna nie jest substancją żrącą lub silnie pieniącą się (np. detergenty).

3) W przypadku substancji działających przez skórę delikatnie stłucz lub strzep substancję z ciała poszkodowanego (uważaj na siebie!), jeżeli to konieczne – zdejmij z niego ubranie.

Jaka to była trucizna?

Nie zawsze wiadomo, co spowodowało zatrucie, a dla lekarzy jest to bardzo ważna informacja. Twoim zadaniem jest zdobycie jak najwięcej śladów, które mogą pomóc profesjonalistom we właściwym leczeniu.

1) Pokaż lekarzowi etykietkę lub opakowanie po połkniętych lekach czy innej substancji chemicznej.

2) Zrób zdjęcie etykietki, zwierzęcia (owad, żmija) czy rośliny (w przypadku połknięcia).

3) Zbierz do słoiczka lub woreczka resztki jedzenia lub wymiociny.

4) Samochody przewożące trujące substancje są oznaczone specjalnymi czerwonymi tabliczkami, z liczbowym kodem informującym o zawartości transportu – zapisz, zapamiętaj ten numer lub podaj go dyspozytorowi.

Jaka była dawka?

Wszystko może być trucizną zależnie od zastosowanej dawki. Ilość połkniętej substancji będzie bardzo ważną informacją dla lekarzy. Jeżeli to możliwe zapytaj poszkodowanego lub inne osoby:
– ile zjadł lub wypił?
– jak dawno temu?

Kto jeszcze mógł się zatruć??

Zatrucie jedzeniem może dotyczyć większej ilości osób, które razem spożywały posiłek (np. na stołówce albo przy rodzinnym stole). Spróbuj się dowiedzieć kto jeszcze jadł i gdzie może się teraz zajmować. W przypadku zatruć grzybami lub np. alkoholem metylowym – objawy mogą wystąpić po pewnym czasie i osoby, które np. zdążyły dojść do domu – mogą nie otrzymać właściwej pomocy na czas, jeśli mieszkają same.

Czy podawać odtrutkę??

Substancje chemiczne powinny zawsze mieć dołączoną etykietkę z informacjami o zagrożeniach, gdzie można znaleźć też informacje o udzielaniu pierwszej pomocy. Jeżeli instrukcja mówi o podaniu konkretnej odtrutki i jesteś pewny, że wiesz czym zatruł się poszkodowany – zastosuj te porady. Jeżeli jednak nie jesteś pewny, co się stało – nie stosuj żadnych odtrutek i domowych sposobów na „neutralizację” trucizny. Najlepiej jak najszybciej konsultować się z lekarzem lub najbliższym ośrodkiem toksykologicznym.