Zatrucia

zatrucie

Zatrucie to z kilku powodów bardzo obszerny temat. Po pierwsze istnieje wiele trucizn, które dostają się do organizmu na rożne sposoby – przez układ pokarmowy, oddechowy albo kontakt z błonami śluzowymi. Poza tym zacierają się granice między pierwszą pomocą a leczeniem, bo  czasami nie można łatwo stwierdzić kiedy nastąpił „wypadek” (zatrucie) – nie działamy więc „na miejscu” zdarzenia, ale ciągle możemy pomóc.

Poza tym zatrucie może spowodować właściwie każda substancja – wszystko zależy od dawki.

Żeby nie tworzyć zbyt długiego artykułu dziś skupmy się na następującym przypadku:

 Zatrucie przez układ pokarmowy

W skrócie mówiąc – ktoś coś zjadł i źle się czuje. Czasami okoliczności oraz dolegliwości od razu podpowiedzą nam – zatrucie. Czasami będzie to prawda a czasami niestety nie. Nie zawsze będzie można od razu stwierdzić, co się wydarzyło. Zacznijmy jednak od początku.

Zatrucie – objawy

Niestety nie mam dobrych wiadomości. Jest dużo możliwych trucizn i powodują one rożne objawy. Mogą to być np.:
– bóle brzucha
– bóle głowy
– zawroty głowy
– zaburzenia świadomości
– problemy z widzeniem, słyszeniem
– nudności, wymioty
– dreszcze
– gorączka
– zaburzenia oddychania
– utrata przytomności
– zatrzymanie akcji serca

Sporo tego – prawda? Na dodatek każdy z tych objawów może być wywołany przez zupełnie inne powody niż zatrucie. Dlatego proponuje podejście praktyczne i zastosowanie najbardziej niezawodnej zasady w pierwszej pomocy.

Metoda detektywistyczna

– dokładnie wypytaj poszkodowanego oraz świadków zdarzenia, nie tylko o to, jakie są objawy, ale też co się działo wcześniej (nawet w poprzednim dniu) np. czy jedli lub pili coś nietypowego co mogło spowodować zatrucie.
– dokładnie rozejrzyj się w „miejscu wypadku” – nawet jeśli poszkodowany jest nieprzytomny możesz zauważyć opakowanie po tabletkach, opakowanie po środku żrącym, ślady wymiotów.
– podrażnienia w okolicy ust – możesz zobaczyć widoczne ślady jeżeli zatrucie spowodowane było np. środkiem chemicznym.

Jeżeli cokolwiek wzbudzi Twoje podejrzenia zapamiętaj lub zapisz gdzieś te dane. Możliwe, że przydadzą się później lekarzowi.

Zatrucie – postępowanie

Teraz najważniejsza część – czyli co zrobić, żeby pomóc kiedy już podejrzewasz zatrucie. Pozwolę sobie teraz omówić szerzej kolejne kroki – natomiast POD TYM LINKIEM znajdziesz skrócony opis procedury.

1. Bezpieczeństwo – jak zawsze

Po pierwsze – nie kosztuj tego co, jak podejrzewasz, połknął poszkodowany – nie potrzebne nam również twoje zatrucie.
Po drugie – uważaj na jego zachowanie jeśli nie do końca ma kontakt z rzeczywistością – może być agresywny albo po prostu mieć trudność z oceną sytuacji (zatrucie często powoduje tego typu problemy).
Po trzecie – rękawiczki! Zależnie od tego, co spowodowało zatrucie, może się zdarzyć, że poszkodowany zwymiotuje – będziesz bezpieczniejszy w rękawiczkach. Poza tym chyba poczujesz się bardziej komfortowo.

2. Podstawy

Każda sytuacja – więc również zatrucie – powinna uruchomić nam w głowie identyczną procedurę złożoną z następujących kroków: ocena bezpieczeństwa -> ocena przytomności -> ocena oddechu -> ew. pozycja boczna lub resuscytacja.

Fakt, że podejrzewamy zatrucie, nie zmienia praktycznie nic w przypadku, gdy poszkodowany jest nieprzytomny (lub nie oddycha). Jeżeli jesteś nawet po najprostszym kursie pierwszej pomocy, powinieneś to znać – więc przestań myśleć o grzybach zjedzonych dzień wcześniej, tylko działaj: kontrola oddechu, pozycja boczna lub resuscytacja.

Różnica w postępowaniu jest tylko jedna – jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości, co do rodzaju zatrucia masz pełne prawo a w zasadzie obowiązek, zrezygnować z oddechów ratowniczych metodą usta-usta. Absolutnie nie chcemy, by kontakt z resztkami substancji spowodował zatrucie u ciebie.

3. Odtruwanie

W zależności od tego co spowodowało zatrucie istnieją różne metody neutralizacji trucizny. Mają jedną wspólną cechę – nie polecam żadnej z nich, bez konsultacji przynajmniej z dyspozytorem pogotowia. Jeżeli z jakiegokolwiek źródła masz wiedzę, że woda z rumiankiem pomaga na „zatrucie” domestosem – gratuluję. Zanim jednak podasz poszkodowanemu cokolwiek do picia:

1. Uzyskaj zgodę od lekarza / dyspozytora pogotowia.

2. Upewnij się, że poszkodowany jest przytomny i to na tyle, że będzie „współpracował” w czasie podawania „antidotum” – w przeciwnym przypadku możesz tylko pogorszyć sytuację

Co więc możemy zrobić?

1. Usunąć resztki substancji powodującej zatrucie z ust – możesz to zrobić nawet u osoby nieprzytomnej, wygarniając to, co znajduje się w ustach, na zewnątrz – oczywiście obowiązkowo w rękawiczce. W przypadku małych dzieci, które nagle wzięły coś do buzi może się okazać, że szybkie wyciągnięcie z ust zapobiegnie połknięciu.

2. Jeżeli zatrucie nie jest spowodowane żrącymi substancjami chemicznymi jak n.p. detergenty czy silne środki typu „kret” lub „domestos” przytomnemu poszkodowanemu można podać kilka szklanek wody do popicia, żeby rozcieńczyć truciznę (ale nie za dużo).

3. Aby pozbyć się trucizny z żołądka można wywołać wymioty – ale uwaga!! – nigdy nie rób tego
– u osób nieprzytomnych
„nie współpracujących” (małe dzieci, osoby z zaburzeniami świadomości)
– gdy zatrucie spowodowane jest środkami żrącymi, pieniącymi się, lub pochodnymi ropy
– niektóre źródła przestrzegają też przed wywoływaniem wymiotów u osób z nadciśnieniem

Aby wywołać wymioty, można podać osoloną wodę do picia (1-2 łyżeczki soli na szklankę) lub podrażnić podniebienie poszkodowanego.

Może się zdarzyć także, że masz do czynienia z poszkodowanym, który np. wypił szampon – czyli wymioty nie są wskazane, ale organizm reaguje na zatrucie odruchem wymiotnym. Aby spróbować zapobiec wymiotowaniu:
– połóż poszkodowanego w pozycji embrionalnej
– połóż jego głowę na poduszce
– mów do niego i uspokajaj aż do przyjazdu pogotowia (wezwałeś już pogotowie, prawda???)

4. Dalsze postępowanie

Spodobał ci się ten artykuł?

Wiesz, że nowe informacje ukazują się CO TYDZIEŃ ???
Zostań odbiorcą newslettera – rejestracja jest DARMOWA
wymaga podania TYLKO imienia oraz adresu e-mail.

DODATKOWO otrzymasz natychmiast dostęp do bazy danych z gotowymi do druku materiałami PDF!
ZAPISZ

Każde zatrucie jest inne, ale zawsze warto zebrać jak najwięcej informacji dotyczących okoliczności wypadku. Ważne jest, by dowiedzieć się:

– co spowodowało zatrucie (zapisać nazwę, zabezpieczyć opakowanie – często poza nazwą znajdują się na nim inne oznaczenia mówiące o zagrożeniach)
– jak dawno temu połknięto truciznę
– ile tego połknięto
– ile osób jadło / piło to samo (może okazać się, że są inni poszkodowani)
– jeżeli nastąpiły wymioty, a nie wiemy co spowodowało zatrucie – zebrać wymiociny jako „próbkę” dla lekarza

Trudno podać jednoznacznie kiedy trzeba wezwać pogotowie, a kiedy nie. Obowiązuje podstawowa zasada, że warto zadzwonić i skonsultować się z dyspozytorem pogotowia. Jeżeli nie mamy do czynienia z jakimiś gwałtownymi objawami, proponuje najpierw spokojnie zebrać wszystkie informacje, a potem dzwonić. Dodatkowo można uzyskać pomoc dzwoniąc do ośrodka toksykologicznego – niektóre tego typu placówki mają całodobowe numery alarmowe.

Zatrucie nie jest skomplikowanym przypadkiem z punktu widzenia pierwszej pomocy. W najbardziej groźnych sytuacjach (nieprzytomny lub brak oddechu) będziemy wykonywać jedynie podstawowe czynności. Ze względu na liczne wyjątki możesz być nieco zdezorientowany, co właściwie należy robić kiedy poszkodowany jest przytomny. Dlatego ponizej ostatnia dziś praktyczna rada dla ciebie.

Zatrucie – najprostszy schemat postępowania:

ważne1. Zachowaj spokój.
2. Skonsultuj się z lekarzem lub ośrodkiem toksykologii – wykonuj polecenia.
3. Obserwuj stan poszkodowanego i reaguj w razie jego pogarszania się (pozycja boczna, resuscytacja).
4. Zbierz jak najwięcej informacji (patrz punkty wypisane wcześniej).

Być może wydaje ci się to zbyt mało skomplikowane. Być może chciałbyś zrobić więcej i lepiej. Gwarantuje ci jednak, że jeżeli zdołasz poprawnie wykonać powyższe 4 działania – zwłaszcza ostatni punkt – szanse na „happy end” będą WIELOKROTNIE większe niż gdyby pomocy udzielała przeciętna, nie przeszkolona osoba. A ja tego właśnie chcę dla ciebie i „twojego” poszkodowanego.

Jeżeli uważasz, że dasz radę zapamiętać więcej – zobacz bardziej rozbudowaną procedurę: ZATRUCIE – postępowanie

Jak widzisz temat „zatrucie” nie został jeszcze wyczerpany, dlatego wkrótce powrócę do niego w kolejnych artykułach (np. zatrucie tlenkiem węgla, albo zatrucie przez błony śluzowe). Podziel się ze mną w komentarzach swoimi uwagami i spostrzeżeniami. Zadawaj pytania jeżeli coś było niezrozumiałe. Jeżeli będzie trzeba, wspólnie poprawimy ten artykuł tak, żeby kolejni czytelnicy nie mieli wątpliwości.

Dziękuję za uwagę – miło mi, że doczytałeś ten artykuł do końca. To dość sporo wiedzy jak na jeden raz – gratuluję.

Sprawdź, czy potrafisz w praktyczny sposób wykorzystać zdobytą wiedzę w rożnych sytuacjach – przejdź do tego  ĆWICZENIA.

Na teraz natomiast mam dla ciebie szybkie zadanie do wykonania – teraz, zaraz, bez wstawania od komputera i bez odkładania na jutro.

Wyobraź sobie, że podczas imprezy urodzinowej, twój znajomy, w późnych godzinach wieczornych wypił środek, którego na co dzień używasz do opryskiwania kwiatów na balkonie. Właściwie nie czuje się, źle ale ponieważ jest pod wpływem również innych środków połkniętych wcześniej, trudno do końca dowiedzieć się czy coś mu dolega. Zatrucie ? Niestety etykietka z butelki już dawno wylądowała w śmietniku – pozostała tylko napisana na butelce nazwa (chwała ci za to). Byłoby bardzo dobrze skontaktować się z ośrodkiem toksykologii. Korzystając z internetu odszukaj teraz pod jaki numer (czynny całodobowo) mógłbyś zadzwonić. Nie powinno to zająć więcej niż 5 minut.

Uwaga – nie wiem jak wygląda twój dom lub mieszkanie ani czym się zajmujesz – jeżeli jednak, z jakichkolwiek powodów, masz dużo dziwnych i potencjalnie niebezpiecznych substancji chemicznych – zapisz znaleziony numer telefonu na kartce (duża kartka – duże litery). Od razu umieść tę kartkę w domowej apteczce. Będziesz miał mniej stresu gdy przydarzy się zatrucie.

Czy ta wiedza jest przydatna? Jeżeli uważasz, że tak – kliknij „Lubię to!” poniżej.

Ten artykuł został oznaczony tagami: zatrucie, pierwsza pomoc

3 comments on “Zatrucia
  1. Iwona napisał(a):

    Fajny artykuł. Nic bym w nim nie zmieniała. Nie mam zbyt wiele chemii w domu, ale mam dziecko i odrazu zapisałam nr alarmowy do ośrodka toksykologii!!!

  2. Kasia napisał(a):

    mam pytanie: czy w każdej sytuacji zatrucia przez układ pokarmowy powinniśmy w pierwszej kolejności dzwonić na pogotowie? Chodzi mi o to kiedy jest to konieczne (jakie ma mieć oznaki osoba zatruta) a kiedy wystarczy skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu. Czasem coś pozornie niegroźnego może spowodować dalsze o wiele gorsze konsekwencje.

    • admin napisał(a):

      Pogotowie trzeba wezwać bezwzględnie w przypadku objawów zagrażających życiu – czyli oczywiście utrata przytomności, ale także zaburzenia świadomości, czy problemy z oddychaniem.
      Informacje o tym, czy trzeba konsultować się z lekarzem znajdują się często na opakowaniach różnych potencjalnych trucizn.
      W razie wątpliwości – np. gdy ktoś napije się jakiegoś środka chemicznego, ale nie skarży się na żadne dolegliwości, mamy zawsze 3 źródła informacji:
      – etykieta produktu
      – telefon do ośrodka toksykologii
      – telefon na pogotowie

      Czasami lepiej wykonać jeden telefon i pozwolić specjalistom podjąć właściwą decyzję niż ryzykować kłopoty zdrowotne.

1 Pingi/Trackbacki dla "Zatrucia"

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Top