Udar cieplny

udar cieplnyLetnie upały, mimo że lubiane przez wiele osób, mogą być bardzo niebezpieczne dla zdrowia. Szczególnie osoby starsze, dzieci lub cierpiące na przewlekłe choroby są bardziej narażone na niebezpieczeństwa związane z wysokimi temperaturami oraz silnym słońcem.

Właściwe postępowanie może uchronić ciebie i twoich bliskich od poważnych kłopotów.

Na początek, zwróć uwagę jakie zagrożenia wiążą się ze słońcem.

1. Oparzenia słoneczne

Oczywiście to niedogodność, która nie stanowi zagrożenia życia może jednak bardzo posuć wakacyjny wyjazd. Pamiętaj, żeby chronić swoje ciało kremami z filtrem. Ponadto wiele osób zapomina, że ubranie (zwłaszcza lekkie bawełniane koszulki noszone w lecie) nie chroni w 100% przed silnym słońcem. Dlatego najsłoneczniejszy okres dnia (godziny 12-15) najlepiej spędzać w cieniu.

2. Porażenie słoneczne

To nie to samo co udar cieplny jednak bardzo często pojęcia te są stosowane wymiennie. Wynika to z tego, że zarówno objawy jak i postępowanie są bardzo podobne. Z punktu widzenia pierwszej pomocy – porażenie słoneczne i udar cieplny to to samo.

Do porażenia słonecznego dochodzi na skutek oddziaływania promieni UV na nieosłoniętą głowę. Dochodzi do przegrzania opon mózgowych i w konsekwencji takich objawów jak:

  • zaburzenia świadomości (lub utrata przytomności)
  • osłabienia
  • bólu głowy
  • nudności i wymiotów
  • przyspieszone tętno
  • czerwona skóra na twarzy

3. Udar cieplny

Udar cieplny to przegrzanie całego organizmu. W naszych warunkach klimatycznych jest znacznie rzadziej spotykany. O udar cieplny łatwiej w warunkach tropikalnych kiedy wysoka wilgotność powietrza utrudnia parowanie potu, tym samym mocno ograniczając możliwości organizmu do samo ochładzania. Warunki sprzyjające przegrzaniu to:

  • duża wilgotność powietrza (utrudnione parowanie)
  • wysoka temperatura otoczenia
  • wysiłek fizyczny (rozgrzewanie organizmu „od środka”)
  • odwodnienie (picie zbyt małej ilości płynów)

Najbardziej typowe okoliczności w jakich trzeba uważać na udar cieplny to:

– wykonywanie długotrwałej, ciężkiej pracy w gorący dzień – np. praca na polu lub przy budowie dróg
– pozostawienie dziecka lub osoby starszej w samochodzie na słońcu – w takich warunkach temperatura wewnątrz rośnie bardzo szybko

Udar cieplny – objawy

W zasadzie objawy są podobne do porażenia słonecznego z kilkoma różnicami. Przede wszystkim termoregulacja organizmu nie działa prawidłowo dlatego
– skóra może być zupełnie wysuszona (człowiek nie poci się)
temperatura ciała może dochodzić nawet do 40 stopni Celsjusza

Jak wspominałem – postępowanie w obu przypadkach (porażenie słoneczne, udar słoneczny) jest niemal identyczne. Na szczęście stosunkowo łatwo można sobie poradzić bez specjalistycznego sprzętu i z dala od domu. Żeby ten artykuł miał dla ciebie jak najbardziej praktyczną wartość, poza wytycznymi podaję też konkretne przykładowe działanie jakie możesz wykonać będąc daleko od domu, np. na wycieczce rowerowej.

Udar cieplny – pierwsza pomoc

1) chroń przed dalszym działaniem słońca i wysokiej temperatury – schowaj się w cieniu, a jeżeli nie ma w pobliżu cienia, zrób osłonę z ubrania, folii termicznej itp.; zwróć uwagę, że próba dalszej jazdy (a więc wysiłku) np. przez 10-20 minut, żeby dojechać do cienia może skończyć się tragicznie.

2) schładzaj (udar cieplny – całe ciało, porażenie słoneczne – głowa i kark) – najlepiej sprawdzają się zimne okłady – np. z mokrych ręczników czy ubrań (często zmienianych), poza tym można wachlować; jeżeli nie masz większej ilości wody – lepiej zachowaj ją do picia (dla siebie i poszkodowanego), a chłodzenie pozostaw cieniowi i wiatrowi

3) rozluźnij ubranie żeby zapewnić przewiew

4) podawaj zimne napoje do picia – zimne to nie znaczy lodowate i pilnuj, żeby poszkodowany pił powoli; jeżeli podejrzewasz udar cieplny warto zadbać o uzupełnienie utraconych elektrolitów podając lekko osoloną wodę do picia;

W tym miejscu BARDZO ważna dygresja – jeżeli jesteś z poszkodowanym na otwartej przestrzeni, bez możliwości schronienia w chłodniejszym zacienionym miejscu i nie macie wody – sytuację potraktuj bardzo poważnie. Być może krótki odpoczynek pozwoli kontynuować jazdę, jednak bez cienia i wody najprawdopodobniej udar cieplny będzie się rozwijał. Osobiście w takiej sytuacji szukałbym pomocy (telefon do znajomych, po pogotowie, zatrzymanie przejeżdżającego samochodu itp.)

5) połóż, pozwól poszkodowanemu odpocząć – w przypadku porażenia słonecznego prawdopodobnie lepiej mu będzie z lekko uniesioną głową lub w pozycji półsiedzącej – niech sam wybierze jak jest mu najwygodniej.

Udar cieplny może stanowić zagrożenie życia – zawsze wezwij pogotowie jeżeli zauważasz u poszkodowanego zaburzenia świadomości, masz z nim utrudniony kontakt lub traci przytomność.

Mam nadzieję, że te kilka uwag pozwoliło ci zrozumieć czym jest udar cieplny i przede wszystkim jak prawidłowo postępować. W pewnych okolicznościach udar cieplny naprawdę może zagrażać życiu, dlatego najlepsze co możesz zrobić to zapobiegać: unikać  nadmiernego wysiłku, chronić się przed słońcem, pic dużo wody.

Jeżeli uważasz, że te informacje są pomocne – kliknij „Lubię to” lub zostaw komentarz. Jeżeli masz dodatkowe pytania – zadaj je w komentarzu.

 

 

 

Top