Kleszcze

W sezonie letnim, jedno z zagrożeń, które „czyha” na nas w czasie leśnych wycieczek to ugryzienie kleszcza. Dodatkowo w mediach wiele mówi się o groźnych chorobach, jakie mogą być przenoszone przez kleszcze, co sprawia, że łatwo można popaść w panikę kiedy zauważymy na swojej skórze tego małego pasożyta…

Ugryzienie kleszcza to nie jest „wypadek” i nie ma zagrożenia życia w sensie jaki mamy na myśli na szkoleniach z pierwszej pomocy. Zwykle jednak od osób zajmujących się pierwszą pomocą, bądź przeszkolonych oczekuje się, że będą wiedziały co w takiej sytuacji robić. Najważniejsze to oczywiście szybkie usunięcie owada – niżej  wskazówki na temat tego jak to zrobić. Zanim jednak do tego dojdę poradzę jak uniknąć ukąszenia.

Kleszcze – zapobieganie

Kleszcze, występują na terenach zielonych takich jak lasy mieszane, nadrzeczne łąki i bagna, ale także np. parki miejskie. Wbrew niektórym mitom – nie żyją na drzewach i nie skaczą stamtąd na ofiary lecz najczęściej czekają na spodzie liści krzewów do 1,5 m wysokości (najczęściej znacznie niżej). Z tego powodu warto zabezpieczyć przede wszystkim dolne partie ciała – spodnie z długimi nogawkami i pełne buty sprawią, że kleszcze będą miały trudniej dostać się do ciała.

Kleszcze są aktywne kiedy robi się cieplej (zimą śpią) – czyli w Polsce w okresie od maja-czerwca do października-listopada przy czym, za czas największej aktywności uznaje się miesiące czerwiec i wrzesień. W cyklu dobowym najaktywniejsze są od rana do godziny 12 i następnie od 16 do zmroku.

Aby uniknąć ukąszenia przez kleszcze:

  • odpowiednio się ubierz (długie spodnie, pełne buty) – dodatkowo jeżeli ubranie będzie jasne, łatwiej dostrzeżesz kleszcze – nawet małe, na jego powierzchni
  • jeżeli planujesz spędzić więcej czasu na „niebezpiecznym” terenie, pomyśl o zakupie środka odstraszającego i stosuj go na odsłoniętych częściach ciała
  • po powrocie z lasu uważnie obejrzyj ciało – zwróć szczególną uwagę na miejsca gdzie skóra jest delikatniejsza – np. zgięcia pod kolanami, pępek, pachwiny, skóra za uszami, owłosiona skóra głowy – w tych miejscach kleszcze „lubią” się wkłuwać
  • najlepiej zaraz po powrocie do domu wziąć prysznic – szczególnie, że bardzo małe kleszcze (larwy) mogą być trudno widoczne gołym okiem (mają mniej niż 1 mm średnicy)
  • jeżeli dzieci spędzają dzień na dworze – kontroluj je nawet 2-3 razy dziennie
  • jeżeli byłeś w lesie z psem – również dokładnie go obejrzyj; psy są niższe niż człowiek i cały spacer spędzają w obszarze gdzie żerują kleszcze (pod krzakami) – mogą ich sporo nałapać, a stamtąd kleszcze często trafiają na ludzi

Co z chorobami przenoszonymi przez kleszcze?

Masz 3 możliwości żeby uchronić się przed zarażeniem:

1) nie daj się ukąsić (patrz punkty powyżej)

2) jeżeli często bywasz w lesie lub mieszkasz na terenie gdzie kleszcze są aktywne i stwierdzono występowanie chorób możesz się zaszczepić – poradź się swojego lekarza rodzinnego

3) w razie ugryzienia jak najszybciej usuń owada

Kleszcze – jak usunąć?

Usunięcie kleszcza nie jest skomplikowane i wbrew niektórym opiniom nie uważam, żeby było konieczne udawanie się do lekarza. U siebie usuwam kleszcze paznokciami i w przeważającej większości przypadków nie ma z tym problemu (choć przyznaję – nie jest to profesjonalne). Przy pomocy pęsety można to zrobić bardzo łatwo nawet z bardzo malutkimi owadami.

kleszcze1) najlepiej użyj jak najmniejszej pęsety

2) złap kleszcza jak najbliżej skóry

3) pociągnij pionowo w górę (patrz rys.) a sam bez trudu się odczepi

Pod żadnym pozorem nie próbuj łapać go palcami za odwłok, ściskać, przekręcać w czasie wyciągania, czymkolwiek smarować lub przypalać – takie działania (niestety zalecane przez niektórych) grożą uszkodzeniem kleszcza i w konsekwencji urwaniem głowy, która zostanie wczepiona w skórę. Poza tym kleszcze mogą zostać w ten sposób sprowokowane do wydzielania większej ilości śliny, w której mogą być bakterie (większe ryzyko zakażenia).

Jeżeli kawałek kleszcza został w skórze – nie panikuj.

Osobiście proponuję poczekać, aż rana się zagoi a resztki owada odpadną ze skrzepem, który się wytworzy. Spotkałem się też z opinią, żeby w takim przypadku domagać się usunięcia resztek przez lekarza (chirurga). Takie postepowanie rozważyłbym jedynie w przypadku ukąszenia na terenach gdzie występują choroby przenoszone przez kleszcze.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Nawet po udanym usunięciu kleszcza ze skóry dobrze jest obserwować ranę przez jakiś czas. W normalnym przypadku zagoi się bardzo szybko, jeżeli jednak będzie utrzymywać się swędzenie, pieczenie lub zaczerwienienie – należy skontaktować się z lekarzem. Szczególnie niepokojący powinien być okrągły rumień pojawiający się wokół miejsca ukąszenia nawet po kilku dniach. Jest to objaw obecności bakterii wywołującej boreliozę.

Ponadto powinny nas zaniepokoić objawy pojawiające się nawet kilka tygodni po ukąszeniu takie jak: gorączka powyżej 38°C, zmęczenie, ból głowy, ból pleców i kończyn, kaszel, katar, objawy żołądkowo jelitowe, utrata łaknienia, nudności – to są objawy innej choroby przenoszonej przez kleszcze: kleszczowego zapalenia mózgu.

Na szczęście jednak przypadki zakażenia się w ten sposób są rzadkie – zachęcam więc do traktowania ukąszeń przez kleszcze ze spokojem.

Życzę miłych wycieczek po lesie – bez kleszczy.

Jeżeli uważasz ten artykuł za pomocny – kliknij „Lubię to” i podziel się tą wiedzą ze znajomymi.

 

 

One comment on “Kleszcze
  1. darek napisał(a):

    A gdzie są tereny, w których choroby odkleszczowe nie występują? Ok, czytałem że Australia i pewne obszary w Afryca 😀 Jak można uniknąć kleszcza? Siedząc permanentnie w domu? Czasem wystarczy pogłaskać psa i ten mały pajęczak zmieni gospodarza…

    Kleszcze przenoszą nie tylko boreliozę, ale też: chlamydiozę (tak tak, a prawie każdy lekarz powie, że to STD), mykoplazmy, babezię i wiele wiele innych… Niestety o bakteriach atypowych nasza medycyna wie niewiele…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*