Cukrzyca

cukrzyca

Cukrzyca jest chorobą cywilizacyjną, z którą spotykamy się coraz częściej i u coraz młodszych osób. W niektórych okolicznościach nagłe wypadki związane z cukrzyca, mogą być bardzo groźne dla życia i zdrowia. Z drugiej strony udzielenie pierwszej pomocy jest łatwe – najważniejsze to mieć świadomość, że nasze działania mogą ratować życie, nawet jeśli nie są skomplikowane.

W internecie można znaleźć wiele szczegółowe informacji o chorobie, ja jednak skupię się na kilku prostych faktach, które są interesujące z punktu widzenia pierwszej pomocy i pomogą Ci zrozumieć, co tak naprawdę dzieje się w organiźmie człowieka.

Co to jest cukrzyca?

Cukrzyca to całkowity lub częściowy spadek produkcji enzymu o nazwie „insulina”. Enzym ten jest potrzebny organizmowi, żeby cukier z krwi mógł być wchłaniany przez komórki, gdzie jest używany do produkcji energii. Jeżeli w organizmie brakuje insuliny, cukier nie jest „zużywany” i poziom cukru we krwi rośnie. Taki stan nazywamy hiperglikemią. Jednym ze sposobów radzenia sobie z taką sytuacją, jest podawanie insuliny w formie zastrzyków. Jeżeli jednak dawka insuliny będzie za duża lub chory nie zje w odpowiednim czasie posiłku z właściwą ilością cukrów, może dojść do sytuacji odwrotnej. Insuliny będzie zbyt dużo w stosunku do cukru i jego poziom we krwi spadnie. Taki stan nazywamy hipoglikemią. Cukrzyca wymaga więc od chorego szczególnego dbania zarówno o dietę jak i przyjmowania leków.

Cukrzyca – zagrożenia i objawy

Obie sytuacje opisane powyżej wymagają udzielenia pierwszej pomocy i mogą być groźne.

1. Za dużo cukru we krwi – hiperglikemia

Wyobraź sobie sytuację, w której osoba chora na cukrzycę wykonuje w danym dniu jakąś ciężką pracę fizyczną, wymagającą większej ilości energii. Insulina zawarta we krwi jest wtedy zużywana szybciej niż normalnie, by do komórek dostarczyć więcej cukrów, potrzebnych do produkcji energii. Z hiperglikemią możemy mieć też do czynienia, kiedy chory weźmie za małą dawkę insuliny lub zapomni wziąć leku.

W efekcie we krwi jest dużo cukru, a w komórkach mało. Organizm stara się pozbyć nadmiaru cukru poprzez oddawanie moczu i zwiększone pragnienie (żeby rozcieńczyć cukier zawarty we krwi). Z drugiej strony brak cukru w komórkach powoduje uczucie głodu. Inne reakcje jakie zachodzą w ciele człowieka powodują, że z ust może być wyczuwalny zapach acetonu, który można pomylić z zapachem alkoholu. Jeżeli brak insuliny przedłuża się, człowiek traci przytomność – jest to tak zwana śpiączka cukrzycowa.

W skrócie objawy, które mogą wzbudzić nasz niepokój to:
– uczucie pragnienia,
– bóle brzucha,
– sucha skóra, śluzówki, język,
– zapach acetonu z ust
– utrata przytomności

2. Za mało cukru we krwi – hipoglikemia

Teraz wyobraź sobie sytuację, w której ktoś chory zażył dawkę insuliny, ale nie zjadł w wyznaczonym czasie odpowiedniego posiłku, a więc nie dostarczył do krwi odpowiedniej porcji cukru. Poziom cukru niebezpiecznie obniża się i w organizmie zaczyna brakować energii. Zaobserwujemy następujące objawy:

– uczucie głodu
– osłabienie (drżenie mięśni)
– mroczki przed oczami
– zawroty głowy
– objawy wstrząsu (zimny pot, przyspieszone tętno i oddech)
– utrata przytomności

Chorzy na cukrzycę, często mają przy sobie bransoletki z informacją o chorobie. Jeżeli zetkniesz się z nieprzytomną osobą warto zwrócić na nie uwagę. Właściwe rozpoznanie może przyspieszyć odpowiednie postępowanie. Przykłady takich bransoletek możesz zobaczyć poniżej.

cukrzyca - przykład bransoletkicukrzyca - przykład bransoletki

Cukrzyca – postępowanie

Zwykle nie mamy możliwości szybkiego stwierdzenia jaki jest poziom cukru we krwi, dlatego postępowanie jest identyczne dla obu przypadków opisanych wyżej.

Jeżeli poszkodowany jest przytomny

– należy koniecznie zapytać czy przyjął właściwą dawkę leku (insuliny) o wyznaczonej porze, oraz kiedy i jaki jadł posiłek;
– podaj coś do zjedzenia lub wypicia – najlepiej słodkiego, np. słodka herbata, sok – nawet, kiedy podejrzewamy zbyt duży poziom cukru we krwi – zobacz uwagi poniżej;
– jeżeli to możliwe i konieczne należy pomóc podać insulinę – np. w przypadku, gdy chory potwierdzi, że zapomniał swojej codziennej dawki o wyznaczonej porze. Pamiętaj – insulinę pomóż podać TYLKO kiedy masz 100% pewność, że chory nie zażył swojej dawki insuliny.

Uwaga!

Poszkodowany może mieć problemy z odpowiedzią na pytania z powodu zaburzeń świadomości. Jeżeli w pobliżu nie ma żadnych bliskich, którzy mogliby udzielić nam informacji, w razie jakichkolwiek wątpliwości należy wezwać pogotowie. W takiej sytuacji może być potrzebna nasza pomoc przy podawaniu insuliny lub czegoś do jedzenia lub picia.

Z dwóch sytuacji opisanych wyżej większym zagrożeniem jest zbyt niski poziom cukru (hipoglikemia). W takim przypadku z powodu braku „energii” w pierwszej kolejności cierpią komórki mózgowe. Dlatego szybkie podanie (tylko osobie przytomnej!) cukru w jakiejkolwiek postaci (sok, czekolada) jest działaniem ratującym życie.

Z drugiej strony podanie cukru u osoby, która ma jego podwyższony poziom, w najgorszym razie przyspieszy zapadnięcie w śpiączkę cukrzycową. Nie stanowi to tak wielkiego zagrożenia. Zespół pogotowia poda poszkodowanemu insulinę i jego stan natychmiast się poprawi. W przypadku śpiączki cukrzycowej ważne jest, by nie zignorować objawów, ponieważ z powodu zaburzeń świadomości i zapachu z ust, poszkodowani często podejrzewani są o upojenie alkoholowe i w efekcie nie jest wzywana pomoc.

Jeszcze raz podsumowanie: CUKRZYCA – postępowanie

1. (u przytomnego) Zapytaj „czy i kiedy zażyłeś swoje leki?” oraz „kiedy jadłeś ostatni posiłek”.

2. (u przytomnego) Posadź i podaj coś słodkiego do zjedzenia lub wypicia.

3. (u przytomnego) Pomóż podać insulinę, jeśli poszkodowany potwierdzi, że zapomniał – nigdy nie rób tego jeśli nie jesteś pewny.

4. (u nieprzytomnego) Ułóż w pozycji bocznej, kontroluj czynności życiowe, wezwij pogotowie, bądź gotowy do resuscytacji.

Sprawdź czy potrafisz zastosować zdobytą wiedzę w różnych sytuacjach – przejdź do tego ĆWICZENIA.

Teraz wiesz już jak „działa” cukrzyca, jakie są zagrożenia i jak sobie z nimi poradzić – gratuluję.

Jeżeli uważasz, te informacje, za użyteczne kliknij „Lubię to!” – dzięki temu więcej osób dowie się o tym czym jest cukrzyca i jak pomagać chorym.

Ciekaw jestem Twoich pytań i opinii – podziel się swoimi uwagami w komentarzu.

Mogą cię zainteresować inne artykuły: Jeżeli poszkodowany straci przytomność - będziesz chciał wiedzieć jak ocenić, czy oddycha. Dowiesz się tego z artykułu: Jak skontrolować oddech W poważniejszych przypadkach - przy braku oddechu - poszkodowanemu zostaje tylko 4 minuty życia. Jestem pewny, że karetka nie pojawi się tak szybko w twoim domu... Naucz się jak wydłużyć ten czas z artykułu: Uratuj życie - resuscytacja Czasami wydaje się, że trzeba podać jakiś lek, żeby pomóc poszkodowanemu. Czy wiesz co i kiedy możesz podać? Dowiedz się tego z artykułu: Podawanie leków w pierwszej pomocy Najlepszym sposobem na naukę pierwszej pomocy to oczywiście kurs. Jeżeli chcesz zdobyć praktyczne umiejętności - przed zapłaceniem za szkolenie przeczytaj artykuł: Jak wybrać dobry kurs pierwszej pomocy
Top