Bezpieczeństwo na drodze

elementy odblaskowe
Wiele czasu i uwagi poświęcono oraz poświęca się nadal zagadnieniu bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów na drodze. Wypadki z udziałem pieszych, z oczywistych powodów, należą do najtragiczniejszych. Kierowcy samochodów mają do dyspozycji nowoczesne zabezpieczenia w postaci poduszek powietrznych i specjalnej konstrukcji nadwozia, piesi natomiast nie dysponują niczym. W najlepszym wypadku mogą być wyposażeni w kask (np. człowiek na rolkach) jednak oczywiście należy to do rzadkości. Dlatego na całym świecie prowadzi się badania mające wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa pieszych.

Jako inżyniera interesowały mnie konkretne liczby opisujące ten problem i poświęciłem sporo czasu poszukiwaniom odpowiednich eksperymentów.

Jeżeli jesteś ciekaw wyników tych badań – zachęcam do lektury tego artykułu. Jeżeli tego rodzaja nalizy nudzą cię – zerknij niżej, na wyróżnione kolorami wnioski.

W swoich poszukiwaniach trafiłem na bardzo interesujący eksperyment przeprowadzony w 1995 roku przez Państwa J.Luoma, J.Schumann i E.C.Traube z University of Michigan w USA. Sprawdzano w nim z jakiej odległości można zauważyć pieszego w zależności od:

  • rodzaju elementów odblaskowych jakie nosi
  • kierunku ruchu (nadchodzący poboczem z naprzeciwka lub przekraczający jezdnię)
  • wieku kierowcy
  • płci kierowcy

Większość wyników prawdopodobnie możesz sam przewidzieć (choć ciekaw jestem jakie są twoje przewidywania na temat wpływu płci… 😉 ) jednak konkretne liczby jakie przytoczę niżej, pomogą ci lepiej wyobrazić sobie sytuację.

Naukowcy opracowali bardzo ciekawy sposób na przeprowadzenie badania. Wyznaczono trasę, po której miał przemieszczać się samochód z badanymi. Wybraną ją tak, by spełniała następujące warunki:

  • brak oświetlenia zarówno od latarni jak i z okolicznych domów
  • umiarkowany ruch, tak by inne samochody nie wpływały na wynik badania
  • obecność elementów mających rozproszyć osoby badane – pachołki z odblaskowymi pasami, barierki symulujące roboty drogowe oraz odblaskowe znaki drogowe

Na trasie tej rozmieszczono badaczy, którzy pełnili role pieszych.

Badanie przeprowadzano w nocy, w dobrych warunkach pogodowych (przede wszystkim przy suchej nawierzchni). Za każdym razem w trasę wyruszał samochód, w którym było dwóch naukowców – jeden prowadził samochód, a drugi nadzorował przebieg eksperymentu, oraz dwóch badanych.
Osoby badane poproszono o naciśnięcie przycisku za każdym razem kiedy zobaczą pieszego. Jeden z badaczy dokładnie notował odległość jaka w tym momencie dzieliła samochód od pieszego.

Samochód jechał z prędkością pomiędzy 50 a 55 km/h, miał włączone światła „krótkie” (przed każdym wyjazdem czyszczono reflektory), a cała jazda trwała ok 45 minut.

Wyniki zliczano wyłącznie w sytuacji kiedy z tyłu i z naprzeciwka nie nadjeżdżał inny samochód, który mógłby swoimi światłami zmienić warunki eksperymentu.

Jak zauważyłeś, badani nie prowadzili samochodu – ich jedynym zajęciem było wypatrywanie pieszych, co znacznie ułatwia zadanie i oczywiście poprawia wyniki.

Teraz najciekawsza część – głównym celem badania było określenie jaki rodzaj oznakowania odblaskowego sprawdza się najlepiej. Testowano 4 warianty:
1) pieszy bez odblasków, w ciemnym ubraniu
2) odblaski na korpusie: po jednym pasku na ramionach i jeden grubszy wokół ciała w połowie korpusu
3) opaski odblaskowe na nadgarstkach (po jednej) i kostkach (po 2)
4) 11 odblaskowych pasków – połączenie wariantu 2 z 3 oraz dodatkowo odblaski na wysokości łokci i kolan

Oto z jakiej odległości przeciętnie rozpoznawano pieszego przekraczającego jezdnię (w nawiasie odległość rozpoznania pieszego idącego poboczem):
Wariant 1 –  35 m (40 m)
Wariant 2 – 136 m (96 m)
Wariant 3 – 241 m (156 m)
Wariant 4 – 249 m (169 m)

Jak widać zastosowanie jakiegokolwiek odblasku ogromnie (nawet 4-krotnie) zwiększa odległość z jakiej kierowca może nas zobaczyć. Ponadto umieszczenie elementów odblaskowych w miejscach gdzie będą się mocno poruszać (nadgarstki / kostki) również robi ogromną różnicę – prawie podwaja odległość. Dalsze dodawanie odblaskowych pasów powodujące, że człowiek świeci jak choinka nie spowodowało znaczącego poprawienia wyniku.

Wniosek jest bardzo prosty – zastosowanie takich prostych elementów jak odblaskowe opaski na nadgarstkach lub w dolnej cześci rękawów oraz na butach (ew opaski na kostkach / w dolnej części nogawek) sprawi, że w nocy przestaniemy być „niewidzialni” dla kierowców.

Dodam do tego jeszcze dodatkowe liczby. Samochód jadący z prędkością 50 km/h pokonuje w ciągu każdej sekundy ok 14 m. Zmierzono że czas reakcji kierowcy oraz układu hamulcowego to ok 2 s. Oznacza to, że zanim kierowca w ogóle rozpocznie hamowanie przejedzie jeszcze 28 m. Do tego trzeba dodac drogę hamowania, która na suchym asfalcie wynosi ok 12 m. W sumie samochód przejedzie jeszcze 40 m ! Dla prędkości 80 km/h te liczby będą wyglądać następująco – w ciągu 2s samochód pokona 44 m, a hamowanie zajmie mu 30 m czyli w sumie 74 m !

Ponadto okazało się, że wyniki grupy badanych w starszym wieku (ponad 60 lat) były nawet o 30% gorsze w stosunku do grupy młodszej (22-28 lat).

Naukowcy przytoczyli również wiele wniosków płynących z innych badań m.in.:

  • odległość z jakiej można rozpoznać pieszego może być niższa ze względu na: stan reflektorów i szyby (zabrudzenia, zarysowania), stan układu elektrycznego samochodu;
  • światła pojazdów nadjeżdżających z naprzeciwka oślepiają kierowców i dramatycznie zmniejszają widoczność;
  • nocą odsetek kierowców prowadzących pod wpływem alkoholu oraz o obniżonej koncentracji (zmęczenie) jest wyższy.

Oznacza to, że prezentowane wyniki są bardzo optymistyczne i dotyczą sytuacji bardzo korzystnej z punktu widzenia pieszego. W realnym życiu szanse dostrzeżenia nieoświetlonego pieszego na ciemnej drodze są minimalne.

Dodatkowo przerażający jest fakt (potwierdzony innymi badaniami), że większość kierowców zbyt optymistycznie ocenia własne możliwości wykrycia pieszego, a statystyczny pieszy zwykle mocno myli się co do tego, z jakiej odległości jest widoczny dla kierowców. W efekcie kierowcy jadą zbyt szybko, a piesi nie usuwają się w porę z drogi samochodu lub przechodzą przez jezdnię przekonani, że samochód zwolni i zdążą przejść.

Jestem pewny, że zdawałeś sobie sprawę, że odblaski poprawiają widoczność. Teraz wiesz już JAK WIELKI jest to wpływ. Zapamiętaj poniższe porady i zacznij stosować najlepiej od zaraz.

1. NIGDY nie jeździj na rowerze bez oświetlenia. Jeżeli na pedałach nie ma odblasków załóż na kostki odblaskowe taśmy.
2. Jeżeli twoja jesienno-zimowa kurtka nie ma odblaskowych pasków kup odblaskowe opaski.
3. ZAWSZE kiedy idziesz nocą poboczem drogi, noś elementy odblaskowe na nadgarstkach i kostkach.
4. Jeżeli Twoje dzieci chodzą same do szkoły – koniecznie wyposaż je w takie elementy jak odblaskowe opaski, albo buty z odblaskami. Najlepiej własnym przykładem pokaż, że kiedy zaczyna się ściemniać (albo rano kiedy jeszcze jest ciemno) po prostu tak trzeba.

Na koniec muszę jeszcze rozwiać jedną wątpliwość. 🙂 Oczywiście badania wykazały, że wyniki kobiet i mężczyzn nie różniły się.

Jeżeli uważasz powyższe informacje za przydatne – koniecznie kliknij „Lubię to!”

One comment on “Bezpieczeństwo na drodze
  1. Ewa Sroka napisał(a):

    Witam Panie Kacprze
    Dziękuję za otrzymywane artykuły z zakresu pierwszej pomocy. Czytam je z ogromnym zainteresowaniem – są świetne, na wysokim poziomie, emanują wiedzą i przejrzystością treści. Gratuluję i życzę nadal lekkiego pióra.

    Życzę również zdrowych i radosnych świąt Bożego Narodzenia oraz wszelkiej pomyślności w Nowym Roku.

    Pozdrawiam. Ewa Sroka